Mobil Programlama – Mobil Donanım

2. Mobil Donanım

Mobil donanım, standart bilgisayar mimarisi ile paralellik içerir ve daha fazlası olarak çeşitli sensörlere sahiptir.

Donanım Bileşenleri

Mobil donanımlarda bulunan temel bileşenler aşağıda listelenmiştir:

a. İşlemci

b. Anakart

c. Bellek

ç. Ekran

d. Depolama alanı

Bu temel bileşenlere ek olarak çeşitli çoklu ortam bileşenleri de mobil cihazların olmazsa olmaz donanımları arasına girmiştir. Bu bileşenlerden bazıları (kameralar, mikrofonlar vb.) aynı zamanda algılayıcı (sensör) olarak da kullanılmaktadır:

a. Ön kamera

b. Arka kamera

c. Hoparlör ç. Mikrofon

Mobil cihazların dış dünya ile iletişim kurabilmesi açısından gerekli olan bağlantı modülleri de önemli mobil donanım bileşenleri olarak öne çıkmaktadır:

a. Kablosuz ağ bağlantısı

b. Bluetooth

c. GPS

ç. NFC

d. USB

e. USB Type-C

Tüm bunlara ek olarak mobil donanımı belki de diğer bilgisayar sistemlerinden ayıran en önemli özellik sahip oldukları algılayıcılardır (sensörler). Bu algılayıcıları insanlarda bulunan duyu organlarına benzetmek mümkündür. Bir mobil cihazın kendi bulunduğu konumu, yeryüzüne göre aldığı açıyı, ışık koşullarını ve benzeri diğer birçok bilgiyi toplayabilmesini algılayıcılar sağlamaktadır.

Donanım Bileşenlerinin Çalışma Mantıkları

Mobil cihazlardaki donanım bileşenlerinin çalışma mantığı, temel bilgisayar çalışma mantığı ile aynıdır. Sadece mobil cihazların güç yönetimi, ısı dağılımı ve diğer sınırlılıklarını dikkate almak gerekir. Tüm elektronik sistemlerde olduğu gibi, tüm işlemlerin gerçekleştirildiği ve genel denetim işlemlerinin yapıldığı bir merkezi işlem birimi bulunmaktadır. Bu merkezi işlem birimi günümüz teknolojisinin izin verdiği sınırlar çerçevesinde çoğunlukla çoklu çekirdeğe sahiptir ve ek olarak görüntü işleyen ek bir işlem birimi de artık çoğu mobil cihaz için standart hâle gelmiştir. İşlemlerin geçici olarak işlendiği bellek, yapılan çalışmaların kaydedildiği depolama alanı ve tüm donanımın birbiri ile bağlantısının kurulduğu anakart genel yapıyı oluşturur.

Donanım Bileşenlerinin Programlanması

Donanım bileşenlerinin programlanması, genel olarak ilgili donanım bileşeni için oluşturulmuş kütüphanenin uygulama içerisinden çağrılarak kullanılması şeklinde gerçekleştirilir. Mobil cihazlarda çalışacak işletim sistemlerinin geliştirme ortamlarında donanıma özel olarak hazırlanmış fonksiyonlar donanım kütüphanesi olarak adlandırılır.

Mobil Uygulama Geliştirme Araçları

Mobil uygulama geliştirirken kullanılacak araçları üç kategoride değerlendirmek mümkün olabilir.

Bu kategoriler:

1. Yazılım geliştirme ortamı

2. Uygulama test ortamı

3. Uygulama yayınlama platformu

Her kategori içerisinde yer alacak araç öncelikle mobil uygulamanın çalışacağı işletim sistemi açısından farklılık gösterebilmektedir. Yazılım geliştiriciler, geliştirme aracı seçiminde hedefledikleri işletim sistemini veya uygulama platformunu dikkate alarak araç seçiminde bulunurlar.

Mobil İşletim Sistemleri

Mobil işletim sistemi, diğer tüm bilgisayar sistemlerinde olduğu gibi cihazın en etkin şekilde işletilebilmesi için donanıma özel olarak geliştirilmiş ana yazılımdır. Mobil cihazların donanım yapısındaki farklılıklar, onların geleneksel bilgisayarlarda kullanılan işletim sistemlerini kullanmalarına olanak vermez. Bu açıdan gerek algılayıcıların kontrolü açısından, gerekse de işlemci gücü vb. gibi sınırlılıklar açısından mobil cihazlara özel olarak geliştirilen işletim sistemleri kullanılmaktadır.

Günümüzün Mobil İşletim Sistemleri

Mobil cihazların gelişim süreci içerisinde ana akım platformlara bağlı olarak birçok işletim sistemi kullanılmıştır. Bu işletim sistemleri içerisinde bazıları gelişimlerine devam ediyorken bazıları ise artık kullanılmamaktadır. Uzun yıllar mobil telefon pazarında lider konumda bulunan Nokia firmasının cihazlarında kullanılan Symbian işletim sistemi, artık kullanılmayan mobil işletim sistemleri arasında en bilinenidir.

Günümüzde en çok tercih edilen mobil işletim sistemleri aşağıda listelenmiştir:

• Android

• iOS

• Windows Phone

Bu işletim sistemleri aynı zamanda mobil cihazlar için ana kategorileri de oluşturmaktadır. Google tarafından birçok farklı donanım üreticisinin kullanımına sunulan Android, çok çeşitli cihazlarda kullanılması açısından yaygınlığı en fazla olan mobil işletim sistemidir. Bunu sadece Apple tarafından üretilen mobil cihazlarda kullanılabilen iOS işletim sistemi takip etmektedir. Pazar payı günümüzde en düşük olan işletim sistemi ise Microsoft tarafından farklı donanım üreticilerinin de kullanımına sunulan Windows Phone işletim sistemidir.

Mobil Cihazlarda Yer Alan Sensörler

Mobil donanımı belki de diğer bilgisayar sistemlerinde ayıran en önemli özellik sahip oldukları algılayıcılardır (sensörler). Bu algılayıcıları insanlarda bulunan duyu organlarına benzetmek mümkündür. Bir mobil cihazın kendi bulunduğu konumu, yeryüzüne göre aldığı açıyı, ışık koşullarını ve benzeri diğer birçok bilgiyi toplayabilmesini algılayıcılar sağlamaktadır. Mobil donanımlar içerisinde en çok yer verilen ve artık neredeyse standart hâle dönüşen algılayıcılar aşağıda listelenmiştir:

a. Parmak izi sensörü

b. Üç eksenli jiroskop

c. İvmeölçer

ç. Yakınlık sensörü

d. Ortam ışığı sensörü

e. GPS

Mobil Cihazlarda Yer Alan Sensörlerin Çalışma Mantıkları

Mobil cihazlarda yer alana sensörlerin çalışma mantıkları, donanım bileşenlerinin çalışma mantıkları ile paralellik gösterir. Mobil işletim sistemlerinin geliştirme paketleri içerisinde sensörlere özel olarak geliştirilmiş kütüphaneler bulunur. Bu kütüphanelerin uygulama içerisinden çağırılması ile birlikte ilgili sensöre erişim sağlanır ve kontrol edilebilir bir yapı ortaya çıkar.

Emülatörlerin Çalışma Mantıkları

Emülatörler, fiziki donanıma sahip olan cihazların işlevlerini taklit edebilen yazılımlar olarak ifade edilebilirler. Geliştirilen uygulamaların test edilebilmesi için farklı donanım özelliklerine sahip birçok cihaz yerine bu şekilde yapılandırılabilen yazılımların kullanılması hem zaman hem de bütçeleme açısından önemli avantajlar sağlar. Buna ek olarak fiziki donanımlarda rahatlıkla oluşturamadığınız birçok anlık durumu emülatörlerde oluşturabiliriz. Örneğin bir mobil cihazın pili bitmek üzereyken yapacağı işlemleri test edebilmek için emülatörü buna göre yapılandırmak mümkün iken fiziki donanıma sahip bir cihazda pilin bitmesini beklememiz gerekir.

Emülatörlerin sağlamış olduğu birçok avantaja rağmen geliştirme ortamı olarak kullanılan bilgisayar sistemine ek yük getiriyor olması en önemli dezavantajları arasında yer alır. Buna ek olarak her zaman için emülatörde sorunsuz çalışan bir uygulamanın fiziki donanım üzerinde sorun yaşaması mümkündür. Bu açıdan özellikle ticari projelerde geliştirme aşamalarında sıkça kullanılan emülatörler uygulama hayata geçirilmeye yakın yerlerini fiziki donanımlara bırakırlar.

Geliştirilen Mobil Uygulamaların Emülatörlerde Çalıştırılması

Uygulama geliştirme araçlarının içinde entegre olarak yer alan emülatörlerin kullanımı oldukça basittir. Uygulama geliştirildikten sonra derlenip emülatöre otomatik olarak gönderilir ve emülatör, geliştirme için kullanılan bilgisayar içerisinde sanki gerçek bir mobil cihaz gibi kullanılabilir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir